De strijd tegen kanker en de behandelingen ervan kunnen een zware tol eisen, niet alleen op fysiek gebied, maar ook emotioneel en sociaal. Veel patiënten vinden het moeilijk om na deze moeilijke periode hun leven weer op te nemen. Vermoeidheid is een veelvoorkomende klacht, zelfs lang nadat de behandelingen zijn afgerond.
Onderzoek toont aan dat lichaamsbeweging kan helpen bij het verminderen van kankergerelateerde klachten, zoals vermoeidheid en een afname van fysieke capaciteiten.
AZ Rivierenland biedt patiënten met kanker daarom een revalidatieprogramma van 12 weken aan, onder begeleiding van een kinesitherapeut. Twee keer per week krijgen zij de kans om hun fysieke conditie te verbeteren door middel van sport- en bewegingsactiviteiten. Stap voor stap wordt zo gewerkt aan uithoudingsvermogen en kracht, met behulp van verschillende oefenapparaten - zoals crosstrainers en loopbanden - en krachttrainingstoestellen.
Het voordeel aan dergelijk gevarieerd programma is dat alle spiergroepen van het lichaam worden getraind. De oefensessies vinden steeds plaats in groep: zo trainen patiënten samen met lotgenoten, weliswaar op eigen tempo.
Patiënten met kanker kunnen elk moment deelnemen, zowel tijdens als na je behandelingen. Hoe eerder een patiënt kan beginnen, hoe beter, omdat regelmatige lichaamsbeweging kan helpen bij het voorkomen of verminderen van klachten zoals vermoeidheid en verlies van kracht.
“Revalideren tijdens de behandeling kan op sommige dagen natuurlijk moeilijker zijn dan andere vanwege onderzoeken, behandelingen of bijwerkingen van medicatie, maar we raden wel aan om zoveel mogelijk mee te doen om de voordelen van het programma te maximaliseren. Door tweemaal per week te trainen, bereik je namelijk het maximale effect.”
Oncorevalidatie biedt kankerpatiënten een traject dat zowel tijdens als na hun behandeling kan worden gevolgd. Het richt zich op zowel uithoudingsvermogen als krachttraining, omdat onderzoek heeft aangetoond dat deze combinatie de meest gunstige resultaten oplevert.
Het verhaal van Melissa (38 jaar)
Met een heel traject chemotherapie achter de rug had ik veel last van vermoeidheid en pijnlijke spieren. Op aanraden van de psychologe en hoofdverpleegkundige en het idee “Baat het niet, dan schaadt het niet” besloot ik om oncorevalidatie een kans te geven.
De kinesisten meten eerst je parameters, laten je een kleine test doen en stellen vervolgens een programma voor. Dat verloopt erg rustig zodat je op een comfortabele manier en helemaal op jouw eigen tempo je uithouding en kracht kan opbouwen. Dat de kinesisten hier mee een oogje in het zeil houden voor als het mis zou lopen, geeft me een geruststellend gevoel.
Een sessie voelt niet aan als een verplichting. Gelukkig, want anders houd je het ook niet vol. Door de losse en open sfeer vliegt de tijd voorbij: lachen en zeveren met de andere patiënten én de kinesisten is fijn. Er is een echte vertrouwensband waardoor hulp vragen en jezelf tonen laagdrempeliger is. Je zal hier ook nooit gepusht worden. De kinesisten stellen wel af en toe een vraag: wat meer minuten op dit toestel, even een schakeling hoger zetten?
Chemo zorgt ervoor dat je hele zijn onvoorspelbaar is. De ene dag kan je bergen verzetten, de andere kan je bij wijze van spreken niets. Als je op zo’n dag niet wil of kan gaan hoeft dat ook niet. Op de dagen die je er wel staat bouw je je uithouding en spieren op volgens wat jij aankunt. Hoe langer je komt en hoe sterker je wordt, hoe meer minuten en hoe meer weerstand je kan aanduiden. Het tempo beslis je samen met de kinesist, maar jij hebt veto. Alles kan maar niks moet.
Ook op sociaal vlak is de oncorevalidatie een meerwaarde. Met kanker valt het sociale leven vaak heel hard weg. Gelukkig kunnen we hier ferm lachen met elkaar en open babbelen over onze ervaringen. Het helpt om anderen in een gelijkaardige situatie te zien en misschien zelfs te vergelijken met elkaar. Er kan als eens iets gevraagd worden: “Voelde jij dat ook? Had jij daar ook zo’n ervaring mee?” In de groep sporten mensen in elk stadium van het revalidatietraject waardoor je veel aan elkaar hebt.
Dat lotgenotencontact bevestigt: hoe je hier ook binnenkomt, niemand gaat je oordelen. Of je nu met een muts, een pruik of zonder haar binnenkomt. Dat maakt niet uit want iedereen weet wat je doorstaat. En dan durf je al meer jezelf te tonen dan in een fitnesszaal waar mogelijk niemand chemotherapie volgt. In de oncorevalidatie is dat anders. Sommigen zijn later aan hun revalidatie begonnen dan jou, sommigen vroeger. Misschien hebben andere mensen ook wel iets aan jou en de manier waarop je jezelf hier presenteert: “Ah oke, binnen een paar maanden sta ik misschien ook zover.”
Dankzij het traject merk ik een verschil. Het is niet dat ik al op mijn niveau van voorheen sta, maar het heeft wel effect. Ik voel me beter dan wanneer ik misschien toch die ene dag in de zetel blijf liggen. Ik kan hier een uur lang mijn ding doen. En ondertussen maken we plezier!
Het verhaal van Miel (75 jaar)
2023 was een ontzettend zwaar jaar voor mij: het verlies van mijn vrouw aan ALS, samen met het afscheid van twee zussen en een dierbare vriendin. Alsof dat nog niet genoeg was, kreeg ik ook de diagnose lymfoomkanker en kwam ik terecht in campus Rumst van AZ Rivierenland voor mijn chemobehandeling.
Lieselotte, de psychologe op de afdeling, raadde me aan om deel te nemen aan het nieuwe oncorevalidatieprogramma op de campus. Ze zei dat het me goed zou doen, niet alleen fysiek, maar ook om lotgenoten te ontmoeten.
En ze had gelijk! Twee keer per week kom ik samen met andere kankerpatiënten trainen. Het delen van onze verhalen schept een band en maakt dat ik me niet alleen voel. Maar het is niet alleen de steun van medepatiënten die me goed doet; ook de kinesisten, Frederik en Maxime, zijn geweldig in hun begeleiding. Ze gaan verder dan enkel medische ondersteuning. Als ik terugkwam van vakantie, vroegen ze spontaan hoe het in Griekenland was geweest. Hun empathie en warme zorg zijn hartverwarmend.
Bij aanvang van het revalidatieprogramma werden verschillende tests afgenomen en mocht ik kiezen waarop ik me wou focussen. Ik koos vooral voor het verbeteren van mijn uithoudingsvermogen. Tijdens de tussentijdse tests bleek dat mijn uithoudingsvermogen aanzienlijk was toegenomen. Niet alleen voel ik me mentaal sterker, maar ook fysiek ga ik er met sprongen op vooruit!
Deelname aan het revalidatieprogramma
Heb je al kankerpatiënt interesse om deel te nemen, dan moet je goedkeuring krijgen van zowel je behandelend arts als de fysisch arts van AZ Rivierenland. De artsen controleren of er geen fysieke redenen zijn waarom je niet met het revalidatieprogramma kan starten. Zodra de arts groen licht geeft, worden tijdens de eerste training enkele tests afgenomen om je conditie en kracht te bepalen en het programma op maat aan te passen aan jouw mogelijkheden.
Tijdens het verloop van de revalidatie worden deze tests herhaald, eerst halverwege en vervolgens aan het einde, om de vooruitgang te meten en te bepalen waar verdere focus nodig is.
"Beweging is niet enkel belangrijk voor de fysieke, maar ook mentale gezondheid. Daarom wordt er ook psychologische begeleiding voorzien voor wie dit wenst. Bewegen kan voor ontspanning zorgen, het bevordert je geheugen, maakt gelukshormonen aan en heeft een positief effect op je zelfvertrouwen. Kortom, het verhoogt de levenskwaliteit. Bij oncorevalidatie is ook het sociale aspect belangrijk. Samen bewegen zorgt er voor dat patiënten steun, erkenning en verbinding ervaren."
Sommige ziekenfondsen of verzekeringen voorzien een extra tussenkomst in de kosten voor oncologische revalidatie. Informeer bij je mutualiteit of verzekeringsmaatschappij.
